Deze website houdt statistieken van uw bezoek bij. Wij gebruiken hiervoor Google Analytics, maar zonder persoonlijke gegevens door te geven. Geef hier uw keuze aan:
Toestaan Eén keer toestaan Blokkeren

Verlies is onvoorspelbaar

De herfstequinox, de dag dat de nacht net zolang is als de dag.

Een voorspelbaarheid waarvan je weet dat die dag twee keer per jaar terugkomt en elke keer hetzelfde eruitziet. Het is net zolang licht als dat het donker is.

Was rouw ook maar zo voorspelbaar. Dat zou het leven na verlies een stuk overzichtelijker maken. Echter zo werkt het niet. ’s Morgens weet je niet hoe de dag zich zal ontvouwen.

Een veelgehoord misverstand na een ingrijpend verlies is dat de rouwende een donkere periode doormaakt met veel verdriet, radeloosheid en andere heftige emoties. Die periode gaat dan langzaam voorbij en heb je uiteindelijk is het verlies zodanig verwerkt dat de verdrietige emoties een plek gekregen hebben en het leven toelacht. “Als je maar eenmaal een jaar gehad hebt, dan …”

Was het maar zo eenvoudig.

Hoe fijn zou het zijn als het zó eenvoudig was. Jij als rouwende weet als geen ander hoe het is. Hoe de dag grillig verloopt waarbij je van de ene gemoedstoestand in de andere kan schieten. Van intens verdriet naar een moment van puur geluk om vervolgens een boosheid te ervaren die achteraf wellicht helemaal nergens over gaat.

Je wereld staat stil

Na een verlies van een dierbare heb je nu eenmaal de emoties met bijbehorende gedachten en gevoelens niet in de hand. Je wilt wel heel graag maar het lukt gewoonweg niet. Juist omdat de wereld om je heen doordraait en de jouwe min of meer is stil komen te staan.

De grilligheid van het levenspad

De onvoorspelbaarheid van het rouwproces waar je middenin zit kost zoveel energie, dat het soms lijkt alsof het nooit meer licht en leuk wordt in je leven. Een antwoord op een vraag die voorlopig onbeantwoord blijft, want je weet niet hoe het levenspad zich voor je ontvouwt. Een rouwproces duurt en de onverwachte momenten van verdriet en blijdschap zullen als wolken aan de lucht aan je voorbijtrekken. Ze vallen als het ware als een schaduw over je dag, waarbij het contrast tussen licht en donker verschillende nuances heeft.

Wankel evenwicht

En zo is het ook met verdriet van het verlies. De heftigheid van de emoties is onvoorspelbaar en onverwacht. De voorspelbaarheid zit hem in het feit dat ze er zijn en dat de verscheidenheid aan emoties meerdere malen per dag zich voordoet. Een wankel evenwicht tussen licht en donker waarbij je niet weet of het ooit gelijk wordt. Misschien lijkt het de ene keer meer op de winterwende en de andere keer op de zomerwende. Wat je kunt doen is … proberen om je dagen zo aangenaam mogelijk te maken. Zodat voor jou het licht en het donker aanvaardbaar zijn.

Steeds een beetje wijzer

Woensdag heb ik mijn laatste lesdag van de opleiding Psychosociale Basiskennis (PSBK). Een afsluitende les waarin de belangrijkste onderwerpen uit de gehele opleiding nogmaals worden behandeld. De les wordt afgesloten met een toets. Als ik deze haal, krijg ik een diploma en ben ik weer een heel stuk wijzer dan ik al was.

Examen doen

Ik ben deze opleiding gaan volgen aansluitend aan de opleiding Trauma Coaching. Ik wilde graag dat mijn diploma erkend zou worden door de SNRO zodat ik me ook kan aanmelden bij relevante beroepsverenigingen. Een ander bijkomend voordeel is dat mijn behandelingen dan ook in aanmerking kunnen komen voor verzekerde zorg. Mijn cliënten hebben dan de mogelijkheid om de factuur in te sturen bij hun verzekeraar. Zover is het nog niet; eerst nog even examen.

Mening bijstellen

Voordat ik met de opleiding begon was het voor mij een soort van moetje. Ik wil iets heel graag en daar moest ik een papiertje van de PSBK volgens de Plato-norm voor hebben. Echter na de eerste lesdag heb ik mijn mening direct bijgesteld.

Verdieping

Wat een leerzame en daarmee waardevolle opleiding. Zoveel verdieping op de kennis die ik al bezit en nog meer nieuwe kennis op vlakken waar ik totaal geen weet van had. Een inleiding in de algemene psychologie, een kijkje in de keuken van de psychiatrie, een tipje van de sluier van de medische basiskennis en niet te vergeten een verdere verdieping in de therapeutische basisvaardigheden.

Inzicht

Het maakt mij een betere coach, ook al gaat het in deze opleiding over de basiskennis uit de psychologie en psychiatrie. Ik heb veel meer inzicht gekregen in de psychologische processen die het gedrag van de mens bepalen.

Een onverwachte wending

Ik snap steeds beter waarom mijn cliënten doen wat ze wel – of niet juist niet – doen. Ik heb nog meer inzicht gekregen wat de invloed is van gedachten op gedrag en gevoelens van mijn cliënten. Hoe reageer je op angst en pijn? Waarom stop je gevoelens en herinneringen weg? Wat maakt dat je gaat vechten, vluchten of bevriezen? Gesneden koek, dacht ik. Maar het kreeg een onverwachte verdieping in deze opleiding. Het is allemaal zo logisch, zo algemeen menselijk en toch lopen we vast in ons eigen proces.

Een ander bijkomend voordeel is dat ik de taal van artsen en psychologen begrijp. Ik snap waar ze het over hebben en dat helpt mij weer in het gesprek met mijn cliënten.

Vertrouwen op mijn eigen gevoel

En wat ik zeker geleerd heb in deze opleiding is te vertrouwen op mijn niet pluis gevoel dat ik af en toe in gesprekken ervaar. Dit zijn de zogenaamde “rode vlaggen”, de alarmbellen die afgaan omdat er wellicht iets anders aan de hand is. Iets dat nader onderzoek vraagt van een medisch specialist.

Transformatie naar een wijzere ik

Ja ik ben me er terdege van bewust dat ik na deze PSBK-opleiding geen psycholoog of arts ben en ik nog steeds niet mag diagnosticeren. Ik wil ook helemaal niet psychologiseren of medicaliseren. Wat ik wel wil is mijn cliënten bijstaan bij het ingrijpende verlies dat ze meemaken of het rouwproces waar ze middenin zitten. Een transformatie van de oude ik naar de nieuwe ik. Een proces waar ik graag onderdeel van uitmaak.

En met alles wat ik nu bij geleerd heb gaat me dat nog beter lukken.

Verliesbegeleiding op afstand

Volgende week start er een nieuwe cliënt. Nu is dat niet zo bijzonder, want er starten wel vaker nieuwe cliënten. En toch ben ik er heel blij mee!

Veel mensen stellen het in deze tijd nog even uit, het bezoek aan iemand als ik

Oké, ze hebben een ingrijpend verlies geleden. En klachten hebben ze ook: hoofdpijn, slecht slapen, pijnlijke spieren. Maar ook concentratieproblemen, somberheid, boosheid en rusteloosheid. Ze zijn droevig, ondefinieerbaar bang, lusteloos en besluiteloos. Ze kunnen nergens meer echt interesse voor opbrengen, zijn bang om gek te worden of voelen zich eenzaam… Kortom: ze hebben hulp nodig. Maar nu even niet.

En dat gaat eigenlijk best

Doorgaan in deze tijd, ondanks je verliesklachten, dat lukt best een tijdje. Door allerlei factoren en overlevingsmechanismen zijn we namelijk heel goed in staat om ons gevoel uit de weg te gaan. Vaak cijferen we onszelf dan weg om voor andere mensen te zorgen. De aandacht weg van wat er daadwerkelijk speelt en geen tijd nemen om te rouwen. De pijn van het verlies is er wel degelijk, maar wordt dan niet gerelateerd aan het geleden verlies.

Maar pijn en verdriet zetten zich vast in het lichaam

Negeer je deze gevoelens, dan gaan de pijn en het verdriet zich vastzetten in je lichaam. Het stresssysteem moet steeds harder werken, je immuunsysteem wordt vatbaarder en je wordt sneller ziek.

Dus meld je je vaker ziek, en je bezoekt vaker een huisarts of specialist. Die kan niets lichamelijks vinden. Klachten nemen tijdelijk iets af en na een tijdje zijn ze weer terug. Klachten die na verloop van tijd niet meer in relatie worden gebracht met het geleden verlies. En een nieuwe zoektocht naar wat er aan de hand zou kunnen zijn wordt gestart. De pijn van het verlies is als een boemerang met een strik eromheen keihard teruggekomen.

Mijn cliënt heeft besloten om deze cirkel te doorbreken

De enige manier om de klachten te doen stoppen of, liever nog, te voorkomen dat ze optreden, is te zorgen dat het rouwproces niet stagneert. Zoals mijn nieuwe cliënt dus.

Op onbewust niveau weet je zelf dondersgoed waar de klachten vandaan komen. Want het dagelijkse gemis van het verlies is zo goed voelbaar.

Verlies in welke vorm dan ook, maar met name de dood, heeft geen boodschap aan sociale isolatie en de anderhalvemetereconomie. Die komt wanneer het hem uitkomt en trekt zich er niets van aan of jij nu ruimte hebt voor alle bijbehorende emoties en rouwreacties.

Daarom ben ik zo blij met deze nieuwe cliënt!

Hij heeft gekozen voor zichzelf en wil aan de slag met zijn verlies. En dat in een tijd waarin fysieke persoonlijke ontmoetingen nagenoeg niet mogelijk zijn. We starten met beeldbellen en gaan daarin op zoek naar mogelijkheden.

Samen gaan we van zijn verliesverhaal een helend verhaal maken. Want mijn cliënt en ik, wij trekken ons niets aan van zogenaamd belemmerende omstandigheden. Complexe rouw heeft ruimte nodig, juist nu.

Angst en stress in tijden van Corona

Binnen een paar dagen ziet de wereld er ineens heel anders uit. We “zagen” Corona wel aan komen, maar hé het was toch nog een soort van ver-van-ons-bedshow. En nu zijn wij dan toch aan de beurt.

Nederland komt langzaam tot stilstand

Niemand weet echt wat het inhoudt en hoe we moeten handelen. We moeten het wiel opnieuw uitvinden, zodat we weer in beweging kunnen komen. We kunnen niet afwachten tot het gevaar geweken is, want in de tussentijd gaat ons leven in een land dat tot stilstand komt gewoon door.

Wat er nu gebeurt, laat het angst- en stressmechanisme van ons mensen zien

Angst is een nare emotie en treedt op als wij in een bedreigende situatie komen. Dat willen we niet. Ons systeem is in de basis gericht op overleven en gaat bij gevaar als eerste in de overlevingsstand. Om aan het gevaar te ontkomen gaat het lichaam voor je zorgen en schakelt over op vechten, vluchten of bevriezen.

Het kwam in allerlei vormen voorbij

Die overlevingsmechanismen werden de afgelopen dagen (wat mij betreft) zo goed zichtbaar. Mensen gingen hamsteren, gingen lelijke dingen roepen, trokken zich terug, gingen oplossingen bedenken, kregen allerlei klachten, haastten zich naar de kroeg, sloegen aan het winkelen of gingen juist heel hard werken.

Deze Coronapandemie vraagt veel van ons

De impact op het dagelijkse bestaan is groot. Je dagelijkse routine wordt anders, dingen die je deed zijn ineens niet meer zo van zelfsprekend. Je moet bewust nadenken over de invulling van de dag in relatieve eenzaamheid; alleen of samen met je gezin. Het vraagt aanpassing in gewoonten en het stelt nieuwe eisen aan deze ‘nieuwe’ manier van leven.

Onderschat de invloed van de angst en de stress hierbij niet

Onderzoek bij jezelf en bij je naasten wat het met je doet, zowel lichamelijk als geestelijk en bespreek het met elkaar. Krop het niet op, want zelfs de kleine ergernissen en irritaties kunnen groot worden en dan is het wachten op een uitbarsting. Daarmee neemt de kans op lichamelijke en psychische klachten toe. Het omgekeerde is ook waar: je gaat je beter voelen als je deelt wat je bezighoudt.

Laten we het elkaar niet onnodig moeilijk maken

De komende 3 weken zitten we nog met elkaar in het Coronaschuitje. Maak er met je naasten het beste van, zorg voor elkaar en vraag hoe het met de ander gaat. Zorg voor voldoende slaap, eet gezond, beweeg (ook al mogen we straks misschien wel niet meer buiten) en kijk wat voor jou en je gezin het beste werkt.

De angst en onzekerheid die we voelen is nu reëel

De wereld zíet er echt ineens heel anders uit. En dat brengt angst en onzekerheid met zich mee, die hoef je niet te ontkennen. Maar jij kan er zelf voor zorgen dat het je niet in de greep krijgt of houdt. En je kunt elkaar erbij helpen. Houd elkaar zo gezond mogelijk!

Hoe je december goed doorkomt.

Ondanks verlies of verdriet

Is december wel zo leuk?

December, ik vind het een lastige maand. Enerzijds geniet ik van de leuke gezellige dingen samen met mijn liefjes, nadenken over cadeaus en heerlijke menu’s. Ieder doet zijn eigen ding en ondertussen zijn we toch bij elkaar. Vooruitkijken naar het nieuwe jaar, naar wat gaat komen. Nieuwe plannen maken en voortbouwen op wat afgelopen jaar is ingezet.
Continue reading “Hoe je december goed doorkomt.”

Ik vind dus ik zeg … (doe maar liever niet)

Mijn oudtante zei vroeger al tegen ons: “Meiden luister: jullie mogen er iets van vinden, maar dan hoef je er nog steeds niet van te zeggen.” Dat zei ze tegen mijn zus en mij als we liepen te mopperen op vriendinnetjes die in onze ogen iets stoms hadden gezegd of gedaan.
Continue reading “Ik vind dus ik zeg … (doe maar liever niet)”

Praten over verlies levert winst op

Er wordt over van alles gesproken op zijn werk: over het weekend, over de kinderen, over sport, over het dagelijkse werk en over een goede deal die met een klant is gesloten. Maar niet over het overlijden van zijn ex-partner. Klaas is een vriend van me en op zijn werk is er niemand die aan hem vraagt hoe het nu écht met hem en zijn kinderen gaat.
Continue reading “Praten over verlies levert winst op”

Wat